Het Klavertje

 

> Dysgrafie

DYSGRAFIE

Dysgrafie is een stoornis in het vermogen om te schrijven, zonder dat er sprake is van een intellectuele stoornis. Er is sprake van dysgrafisch schrift als het schrift nauwelijks of niet leesbaar is en/of wanneer er in een langzaam tempo geschreven wordt.

dysgrafie

Typisch voor een dysgrafisch handschrift zijn de onhandigheidskenmerken, zoals bijvoorbeeld een harde potlooddruk.  Daarnaast zijn er nog de visueel-ruimtelijke moeilijkheden waardoor kinderen dysgrafisch gaan schrijven, bijvoorbeeld de letters te dicht bij elkaar schrijven.  Tot slot zijn er nog de gevarieerde kenmerken zoals bijvoorbeeld een te klein of te groot schrift.

Kinderen met schrijfproblemen vertonen in het algemeen moeilijkheden bij het uitvoeren van motorische tests. Daarbij zijn ze te snel of te langzaam, onnauwkeurig of onregelmatig. Er is altijd een gebrek aan coördinatie tussen de zintuigen en de motoriek. Dysgrafische kinderen met fijnmotorische afwijkingen, vertonen meestal ook problemen in de grove motoriek.

 

Mogelijke zwakkere kanten of problemen voor kinderen met Dysgrafie :

  • Motorische stoornissen
    • problemen die verband houden met het bewegen
    • problemen met het handhaven van de grootte van letters
    • richtingsproblemen (moeite met de hellingshoek van de letters)
    • visueel ruimtelijke problemen (plaats en vorm van letters en cijfers)
    • problemen met de schrijfsnelheid (niet kunnen handhaven van tempo en ritme)
    • verkrampt schrift t.g.v. moeite met het reguleren van de spier(ont-)-spanning.
    • niet ritmisch schrift t.g.v. gebrekkige coördinatie
    • drukproblemen, samenhangend met de dosering van de spierkracht
    • meebewegingen van lichaamsdelen (tong, niet schrijfhand of voeten) vaak t.g.v. onrijpheid
    • automatiseringsproblemen, niet kunnen handhaven van een vloeiende beweging
  • Onleesbaar schrift
    • onvoldoende vormverschillen, waardoor de letters te veel op elkaar lijken
    • weglaten van delen van letters of gehele letters
    • toenemend gebruik van ‘eigen’, dus niet-methodisch geleerde letters
    • onregelmatige lettergrootte
    • telescoopwerking, het in elkaar schuiven van letters
    • hoekig schrift met gebroken lijnen
    • het ontbreken van verbindingen tussen letters
    • overtrekken van letters ter verbetering van de vorm
    • wisselende hellingshoek van de letters
    • onvoldoende spaties tussen de woorden
    • neiging tot spiegelen, vooral bij onrijpe kinderen en linkshandigen
    • beefschrift, vooral bij hypertonie (verhoogde spanning van de spieren)
  • Stoornissen in de ruimtelijke oriëntatie

Ruimtelijke stoornissen kunnen bij leerstoornissen in het algemeen en vooral ook bij schrijven een rol spelen. Dysgrafische kinderen hebben vaak een slechte ruimtelijke structurering. Omdat het schrijven een handeling is, die vooral visueel-motorisch gestuurd is, zijn achterstanden of stoornissen ten aanzien van de visueel-ruimtelijke ontwikkeling van belang.
Vaak zien we ook een zeer nauwe samenhang tussen het lezen en schrijven. Omdat lezen en schrijven tegelijk worden aangeleerd kunnen ruimtelijke stoornissen dubbel negatief werken op elkaar. Een kind dat bij lezen omkeringsverschijnselen vertoont (b/p, u/n,…) zal ook bij de reproductie van de letters bij het schrijven onzekerheid t.a.v. de richting vertonen.

  • Schrijfkramp
    • een typisch voorkomend verschijnsel bij schrijfmoeilijkheden
    • treedt op als er al enige tijd is geschreven
    • spieren in de hand en vingers verkrampen waardoor de fijne coördinatie onmogelijk is
    • trillende hand  en/of pijn in de onderarm
    • wijziging in het schriftbeeld

 

Het vroeg signaleren en verwijzen van kinderen is een basisregel.
Hoe sneller met therapie kan worden gestart, hoe gunstiger de prognose. Wanneer het schrijfproces of de schrijfhouding niet vlot op gang komt, kan een psychomotorisch onderzoek uitwijzen of therapie al dan niet wenselijk is.

Het doel van de therapie is het optimaliseren en verbeteren van de schrijfhouding, de pengreep en het schrijfproces. Er wordt getracht om de schrijfkramp te voorkomen of te minimaliseren. 

naar boven